Thông tư quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn
Ngày 09/4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn nhằm hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đã được sửa đổi, bổ sung và các văn bản quy định chi tiết liên quan.
Thông tư được ban hành căn cứ Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật số 68/2006/QH11 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 35/2018/QH14 và Luật số 70/2025/QH15; Nghị định số 22/2026/NĐ-CP ngày 16/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; Nghị định số 55/2025/NĐ-CP ngày 02/3/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Theo đó, Thông tư gồm 05 chương, 28 điều, quy định cụ thể về lập, phê duyệt, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn quốc gia (TCVN); trình tự xây dựng, thẩm định, công bố, xuất bản, phát hành, rà soát, sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ TCVN; hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài tại Việt Nam; đồng thời quy định trình tự xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở (TCCS).
Theo Thông tư, việc xây dựng kế hoạch năm năm và kế hoạch hằng năm xây dựng TCVN phải bảo đảm phù hợp yêu cầu quản lý nhà nước, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và định hướng phát triển khoa học, công nghệ của từng ngành, lĩnh vực. Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có trách nhiệm đề xuất danh mục tiêu chuẩn cần xây dựng, sửa đổi, bổ sung và gửi Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp, phê duyệt theo quy định.
Thông tư quy định rõ trình tự xây dựng TCVN, trong đó yêu cầu tổ soạn thảo phải nghiên cứu tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài liên quan; đánh giá thực trạng, tổ chức khảo sát, thử nghiệm, lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo tiêu chuẩn trước khi trình thẩm định. Việc lấy ý kiến dự thảo TCVN được thực hiện công khai trên Cổng thông tin điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong thời gian tối thiểu 60 ngày.
Hoạt động thẩm định TCVN được thực hiện thông qua Hội đồng thẩm định với sự tham gia của các chuyên gia, cơ quan quản lý, tổ chức khoa học và công nghệ, tổ chức kinh tế và các bên liên quan nhằm bảo đảm tính khoa học, khách quan và khả thi của tiêu chuẩn trước khi công bố.
Thông tư cũng bổ sung quy định về trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng TCVN đối với trường hợp cấp bách phục vụ yêu cầu quản lý, an toàn, an ninh, ứng phó thiên tai, dịch bệnh hoặc đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Theo đó, thời gian lấy ý kiến, thẩm định và công bố tiêu chuẩn được rút ngắn nhưng vẫn bảo đảm tuân thủ các yêu cầu về chất lượng và tính minh bạch.
Một nội dung đáng chú ý khác là quy định định kỳ rà soát, đánh giá hiệu quả áp dụng TCVN sau 03 năm kể từ ngày công bố nhằm kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ các tiêu chuẩn không còn phù hợp với thực tiễn phát triển khoa học, công nghệ và yêu cầu quản lý.
Đối với việc áp dụng tiêu chuẩn, Thông tư tiếp tục khẳng định nguyên tắc tự nguyện áp dụng TCVN, trừ trường hợp tiêu chuẩn được viện dẫn bắt buộc trong văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy chuẩn kỹ thuật. Đồng thời, khuyến khích các tổ chức, cá nhân áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và năng lực cạnh tranh.
Thông tư cũng quy định cụ thể về xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở. Theo đó, tổ chức, doanh nghiệp được quyền xây dựng TCCS trên cơ sở chấp nhận tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế hoặc tự nghiên cứu xây dựng phù hợp với điều kiện thực tiễn. Việc công bố TCCS phải được lưu trữ hồ sơ và thông báo trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng theo quy định.
Thông tư có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành và thay thế Thông tư số 11/2021/TT-BKHCN ngày 18/11/2021 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn.
Việc ban hành Thông tư được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý trong hoạt động tiêu chuẩn hóa, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn mới.
Chi tiết tại Thông tư số 13/2026/TT-BKHCN ngày 09/4/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ.
