Quyết định thành lập Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia
Ngày 23/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 710/QĐ-TTg về thành lập Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia.
Theo Quyết định, thành lập Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia trên cơ sở kết nối, liên kết các cơ quan, đơn vị hiện có thuộc các bộ, ngành và địa phương có chức năng, nhiệm vụ liên quan.
Việc thiết lập và vận hành hệ thống quan trắc phóng xạ môi trường nhằm theo dõi thường xuyên, phát hiện kịp thời các diễn biến bất thường về phóng xạ trong môi trường trên diện rộng thuộc lãnh thổ Việt Nam và đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử trong tình hình mới; cung cấp thông tin, dữ liệu phục vụ cảnh báo sớm và ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân, phòng thủ dân sự và bảo đảm an ninh hạt nhân; quản lý và chia sẻ cơ sở dữ liệu quan trắc phóng xạ môi trường trên nền tảng số quốc gia phục vụ công tác quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử, giám sát ảnh hưởng của các cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân trong và ngoài lãnh thổ có thể tác động đến Việt Nam, tích hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về môi trường.
Về tổ chức mạng lưới
Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia được tổ chức thống nhất trong phạm vi cả nước, bao gồm: Trung tâm điều hành quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường (Trung tâm điều hành); Trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường cấp vùng (Trạm vùng); Trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường cấp tỉnh (Trạm địa phương); Trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường cấp cơ sở (Trạm cơ sở); Hệ thống trinh sát, giám sát, quan trắc, cảnh báo phóng xạ môi trường trong Quân đội (Hệ thống quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường trong Quân đội).
Về nguyên tắc tổ chức và hoạt động
Mạng lưới hoạt động theo nguyên tắc phối hợp, liên thông và chia sẻ thông tin, dữ liệu; bảo đảm thống nhất, đồng bộ và hiệu quả; tuân thủ quy định của pháp luật về quan trắc môi trường, an toàn bức xạ và hạt nhân, đầu tư, đầu tư công và các quy định pháp luật có liên quan.
Các hệ thống, trạm quan trắc thuộc các bộ, ngành, địa phương tham gia Mạng lưới theo chức năng, nhiệm vụ được giao; được kiện toàn trên cơ sở các đơn vị hiện có, thông qua việc bổ sung chức năng, nhiệm vụ phù hợp, không làm phát sinh tổ chức mới.
Việc xác định vị trí lắp đặt các trạm tại các tỉnh biên giới phải bảo đảm khả năng quan trắc, phát hiện và cảnh báo sớm các sự cố phóng xạ môi trường xuyên biên giới.
Bộ Khoa học và Công nghệ
- Là cơ quan đầu mối của Mạng lưới, có trách nhiệm chủ trì điều phối hoạt động chung; xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện Quy chế tổ chức và hoạt động của Mạng lưới; tổng hợp, báo cáo tình hình triển khai theo quy định; định kỳ, đột xuất trao đổi thông tin, số liệu quan trắc cho Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phục vụ công tác bảo đảm an ninh, quốc phòng, bảo vệ môi trường.
- Chủ trì, đề xuất phương án dự toán chi ngân sách nhà nước cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Bộ, cơ quan trung ương và địa phương (bao gồm kinh phí cho mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia), gửi Bộ Tài chính tổng hợp trình cấp có thẩm quyền quyết định.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ điều kiện thực tế, tổ chức tham gia Mạng lưới; bảo đảm các điều kiện cần thiết để lắp đặt và vận hành trạm quan trắc phóng xạ môi trường tại địa phương thuộc phạm vi quản lý; thực hiện kết nối, cung cấp và chia sẻ dữ liệu theo Quy chế tổ chức và hoạt động của Mạng lưới.
