Thông tư quy định về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng

Ngày 26/6/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 41/2026/TT-BXD về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng. Thông tư được xây dựng trên cơ sở quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Xây dựng cùng các nghị định hướng dẫn thi hành, nhằm hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chất lượng vật liệu xây dựng; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng trong toàn bộ quá trình sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường và sử dụng trong các công trình xây dựng. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Theo Thông tư, phạm vi điều chỉnh bao gồm các quy định về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng; Danh mục sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng; Danh mục sản phẩm, hàng hóa thuộc nhóm rủi ro cao và nhóm rủi ro trung bình kèm theo mã HS phù hợp với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Đối tượng áp dụng là các cơ quan quản lý nhà nước; tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, lưu thông, xuất khẩu, nhập khẩu, sử dụng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng; các tổ chức đánh giá sự phù hợp, tổ chức thử nghiệm, chứng nhận, giám định và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Một trong những nội dung mới đáng chú ý của Thông tư là phân loại sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng theo mức độ rủi ro, gồm ba nhóm: rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp. Việc phân loại được thực hiện trên cơ sở danh mục ban hành kèm theo Thông tư và là căn cứ để áp dụng các yêu cầu quản lý chất lượng, kiểm tra nhà nước cũng như quy định về công bố hợp chuẩn, hợp quy đối với từng nhóm sản phẩm. Thông tư cũng quy định việc xác định mã HS đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng theo quy định của pháp luật về hải quan, góp phần thống nhất trong quản lý và hoạt động xuất nhập khẩu.

Đối với việc ghi nhãn hàng hóa, Thông tư yêu cầu thực hiện theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số như mã QR, mã số, mã vạch, RFID và các giải pháp truy xuất nguồn gốc để tăng tính minh bạch, hỗ trợ quản lý chất lượng và cung cấp thông tin sản phẩm cho người tiêu dùng. Đối với sản phẩm thuộc nhóm rủi ro trung bình và rủi ro cao được kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử, tổ chức, cá nhân phải công khai đầy đủ hình ảnh nhãn hàng hóa và dấu hợp quy theo quy định.

Thông tư quy định cụ thể yêu cầu quản lý chất lượng đối với từng nhóm sản phẩm. Đối với sản phẩm thuộc nhóm rủi ro thấp, cơ sở sản xuất phải áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, bảo đảm sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn đã công bố và thực hiện ghi nhãn theo quy định; việc công bố hợp chuẩn được thực hiện trên cơ sở tự nguyện. Đối với sản phẩm thuộc nhóm rủi ro trung bình và rủi ro cao, việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng và công bố hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia là yêu cầu bắt buộc trước khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường. Đây là giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng vật liệu xây dựng ngay từ khâu sản xuất, góp phần bảo đảm an toàn công trình và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Thông tư quy định trách nhiệm của các cơ sở sản xuất trong việc xây dựng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với quy mô sản xuất và công nghệ áp dụng; kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, bán thành phẩm, thành phẩm; lưu giữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, hồ sơ kiểm soát chất lượng và hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường và sử dụng trong công trình xây dựng, việc quản lý chất lượng được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành; trong đó quy định rõ trình tự kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc nhóm rủi ro cao, việc miễn, giảm kiểm tra chất lượng và xử lý vi phạm theo quy định hiện hành.

Thông tư cũng dành một chương quy định về hoạt động công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng. Theo đó, sản phẩm thuộc nhóm rủi ro cao phải thực hiện công bố hợp quy trên cơ sở kết quả chứng nhận của tổ chức chứng nhận được Bộ Xây dựng chỉ định; đối với nhóm rủi ro trung bình có thể thực hiện trên cơ sở kết quả chứng nhận hoặc tự đánh giá sự phù hợp theo quy định. Đồng thời, Thông tư quy định điều kiện hoạt động, trách nhiệm của các tổ chức đánh giá sự phù hợp, tổ chức thử nghiệm, tổ chức chứng nhận và tổ chức giám định tư pháp về chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động đánh giá, bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong quá trình quản lý.

Về tổ chức thực hiện, Thông tư quy định rõ trách nhiệm của Bộ Xây dựng, các bộ, ngành liên quan và UBND các tỉnh, thành phố trong việc tổ chức kiểm tra, quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng trên địa bàn; tiếp nhận, quản lý hồ sơ công bố hợp quy; thực hiện kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu; xử lý vi phạm và tổng hợp, báo cáo tình hình thực hiện theo quy định. Đồng thời, Thông tư cũng quy định các nội dung chuyển tiếp đối với giấy chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy đã được cấp trước khi Thông tư có hiệu lực nhằm bảo đảm tính liên tục trong hoạt động quản lý nhà nước và sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Việc ban hành Thông tư số 41/2026/TT-BXD góp phần hoàn thiện hệ thống quy định về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong công tác quản lý. Đồng thời, tạo cơ sở pháp lý để nâng cao chất lượng vật liệu xây dựng, bảo đảm an toàn công trình, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành vật liệu xây dựng.