Thông tư quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng

Ngày 29/4/2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 15/2026/TT-BXD quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng. Thông tư được ban hành trên cơ sở Luật Giám định tư pháp năm 2025 và các quy định pháp luật có liên quan nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giám định tư pháp, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động giám định tư pháp trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử và giải quyết các vụ việc theo quy định của pháp luật.

Theo Thông tư, đối tượng áp dụng là các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng.

Thông tư quy định cụ thể nội dung giám định tư pháp trong các lĩnh vực như: quy hoạch đô thị và nông thôn; hoạt động xây dựng; nhà ở và kinh doanh bất động sản; hạ tầng kỹ thuật đô thị; giao thông vận tải đường bộ, đường sắt; hàng hải và giao thông đường thủy nội địa; hàng không dân dụng; đăng kiểm. Nội dung giám định bao gồm việc đánh giá sự tuân thủ các quy định của pháp luật, giám định chất lượng công trình, nguyên nhân sự cố công trình, chi phí xây dựng công trình, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với các phương tiện, thiết bị theo quy định.

Về tiêu chuẩn giám định viên tư pháp xây dựng, Thông tư quy định người được bổ nhiệm giám định viên tư pháp phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo Luật Giám định tư pháp và có trình độ chuyên môn, năng lực, kinh nghiệm phù hợp với từng lĩnh vực giám định. Đối với các lĩnh vực chuyên ngành, giám định viên phải đáp ứng các điều kiện năng lực hành nghề hoặc có kinh nghiệm quản lý nhà nước tương ứng với nội dung được trưng cầu giám định.

Thông tư cũng quy định điều kiện đối với tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. Theo đó, tổ chức thực hiện giám định phải đáp ứng yêu cầu về năng lực chuyên môn theo quy định của pháp luật chuyên ngành và có cá nhân chủ trì giám định đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của giám định viên tư pháp đối với lĩnh vực được giao thực hiện.

Về trình tự, thủ tục thực hiện giám định tư pháp, Thông tư quy định cụ thể việc tiếp nhận quyết định trưng cầu giám định; kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ, tài liệu; lập đề cương giám định, dự toán chi phí giám định; tổ chức thực hiện giám định và ban hành kết luận giám định theo quy định của pháp luật. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc không hợp lệ, tổ chức, cá nhân thực hiện giám định có trách nhiệm đề nghị bổ sung trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ.

Bên cạnh đó, Thông tư quy định việc thực hiện giám định phải bảo đảm khách quan, trung thực, đầy đủ và đúng nội dung được trưng cầu. Toàn bộ quá trình giám định phải được ghi nhận, lưu trữ theo quy định của pháp luật. Hồ sơ giám định bao gồm quyết định trưng cầu, tài liệu phục vụ giám định, kết quả phân tích, đánh giá, các tài liệu kỹ thuật liên quan và kết luận giám định tư pháp.

Về thời hạn giám định, Thông tư quy định thời hạn tối đa từ 02 đến 04 tháng tùy theo tính chất, mức độ phức tạp của từng vụ việc và từng nội dung giám định. Trường hợp phát sinh các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện thì việc gia hạn được thực hiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp.

Thông tư đồng thời quy định trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng trong công tác tham mưu, quản lý, công bố danh sách giám định viên tư pháp, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc; tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ giám định tư pháp và hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định của Thông tư.

Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/5/2026 và thay thế Thông tư số 17/2021/TT-BXD ngày 22/12/2021 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng và Thông tư số 07/2021/TT-BGTVT ngày 08/4/2021 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Việc ban hành Thông tư góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải, nâng cao chất lượng công tác giám định, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác tố tụng và quản lý nhà nước hiện nay.