Thông tư quy định về đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa và nhân viên nghiệp vụ kiểm tra phương tiện thủy nội địa

Ngày 29/6/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 43/2026/TT-BXD quy định về đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa và nhân viên nghiệp vụ kiểm tra phương tiện thủy nội địa. Thông tư quy định cụ thể tiêu chuẩn, nhiệm vụ của đăng kiểm viên và nhân viên nghiệp vụ; trình tự, thủ tục công nhận đăng kiểm viên; việc tạm đình chỉ hiệu lực, thu hồi Giấy chứng nhận đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong tổ chức thực hiện. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/8/2026.
Theo Thông tư, đối tượng áp dụng gồm đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa, nhân viên nghiệp vụ kiểm tra phương tiện thủy nội địa và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đăng kiểm phương tiện thủy nội địa. Thông tư không áp dụng đối với hoạt động đăng kiểm phương tiện phục vụ quốc phòng, an ninh và tàu cá.

Thông tư quy định hệ thống đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa gồm đăng kiểm viên kiểm tra và đăng kiểm viên thẩm định thiết kế. Trong đó, đăng kiểm viên kiểm tra được chia thành hạng I và hạng II; mỗi hạng có tiêu chuẩn, nhiệm vụ và phạm vi thực hiện riêng nhằm bảo đảm phù hợp với trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và yêu cầu công việc. Đăng kiểm viên kiểm tra thực hiện các nhiệm vụ như kiểm tra lần đầu, định kỳ, bất thường, hoán cải phương tiện; kiểm tra sản phẩm công nghiệp sử dụng trong đóng mới, sửa chữa, hoán cải phương tiện; tham gia giám định trạng thái kỹ thuật, điều tra tai nạn theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; hướng dẫn thực hành nghiệp vụ và tham gia đánh giá năng lực thực hành đối với đăng kiểm viên thực tập. Đăng kiểm viên hạng I được thực hiện nhiệm vụ đối với tất cả các loại phương tiện thủy nội địa, trong khi đăng kiểm viên hạng II được thực hiện theo phạm vi quy định của Thông tư.

Đối với đăng kiểm viên thẩm định thiết kế, Thông tư quy định phải đáp ứng các tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, chứng chỉ ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thành chương trình tập huấn nghiệp vụ, thời gian thực tập và đạt yêu cầu đánh giá năng lực thực hành. Đăng kiểm viên thẩm định thiết kế có nhiệm vụ thẩm định hồ sơ thiết kế, tài liệu hướng dẫn, lập hồ sơ thẩm định, tham gia tập huấn và hướng dẫn nghiệp vụ theo quy định. Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định tiêu chuẩn đối với nhân viên nghiệp vụ kiểm tra phương tiện thủy nội địa, yêu cầu tốt nghiệp từ trung cấp trở lên và thực hiện các nhiệm vụ tiếp nhận, quản lý hồ sơ, cấp phát ấn chỉ, thống kê, báo cáo, lưu trữ tài liệu phục vụ hoạt động đăng kiểm.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định cụ thể về chương trình tập huấn nghiệp vụ, hồ sơ và trình tự công nhận đăng kiểm viên. Người đề nghị công nhận phải hoàn thành chương trình tập huấn, thực tập nghiệp vụ theo quy định và nộp hồ sơ đến Cục Đăng kiểm Việt Nam thông qua Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc bằng hình thức trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính trong trường hợp cần thiết. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Cục Đăng kiểm Việt Nam xem xét, quyết định công nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng kiểm viên; trường hợp không đủ điều kiện phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do. Giấy chứng nhận điện tử được cấp có giá trị pháp lý như bản giấy.

Thông tư cũng quy định rõ các trường hợp tạm đình chỉ hiệu lực và thu hồi Giấy chứng nhận đăng kiểm viên nhằm nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động đăng kiểm. Theo đó, đăng kiểm viên có thể bị tạm đình chỉ khi làm sai lệch kết quả đăng kiểm, có hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn cho tổ chức, cá nhân hoặc không thực hiện nhiệm vụ được giao mà không có lý do chính đáng. Giấy chứng nhận sẽ bị thu hồi đối với các trường hợp sử dụng hồ sơ giả để được công nhận; bị xử lý kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên khi thực hiện nhiệm vụ; bị tạm đình chỉ nhiều lần trong thời gian quy định; sử dụng phần mềm, công cụ để sửa chữa dữ liệu nhằm hợp thức hóa kết quả kiểm tra hoặc bị kết án theo bản án có hiệu lực pháp luật liên quan đến hoạt động đăng kiểm. Các quyết định tạm đình chỉ và thu hồi đều được Cục Đăng kiểm Việt Nam công bố công khai trên Trang thông tin điện tử của Cục.

Về trách nhiệm tổ chức thực hiện, Thông tư giao Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức xây dựng chương trình, tài liệu tập huấn; tổ chức tập huấn nghiệp vụ; quyết định công nhận, tạm đình chỉ và thu hồi Giấy chứng nhận đăng kiểm viên; đồng thời rà soát, cấp đổi Giấy chứng nhận cho các đăng kiểm viên đã được công nhận trước đây theo mẫu mới. Các đơn vị đăng kiểm có trách nhiệm phối hợp tổ chức tập huấn, hướng dẫn thực hành nghiệp vụ, bố trí đăng kiểm viên hướng dẫn và chịu trách nhiệm về kết quả thực tập của người được đề nghị công nhận.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định các nội dung chuyển tiếp nhằm bảo đảm hoạt động đăng kiểm diễn ra liên tục, không làm gián đoạn hoạt động chuyên môn. Các đăng kiểm viên đã được cấp Giấy chứng nhận theo quy định trước đây tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cho đến khi được cấp Giấy chứng nhận theo quy định mới; đồng thời quy định việc chuyển đổi hạng đăng kiểm viên và công nhận kết quả tập huấn đã thực hiện trước thời điểm Thông tư có hiệu lực. Kể từ ngày 15/8/2026, một số quy định trước đây về đăng kiểm phương tiện thủy nội địa hết hiệu lực thi hành để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Việc ban hành Thông tư số 43/2026/TT-BXD góp phần hoàn thiện quy định về tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình công nhận đội ngũ đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong hoạt động đăng kiểm, tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và cá nhân tham gia hoạt động đăng kiểm, qua đó bảo đảm an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với phương tiện thủy nội địa và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.