Thông tư quy định hoạt động đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng

Ngày 31/7/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 47/2026/TT-BKHCN quy định hoạt động đào tạo chuyên môn đối với chuyên gia đánh giá, thử nghiệm viên, giám định viên, chuyên gia năng suất chất lượng và kiểm soát viên chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Theo đó, Thông tư quy định thống nhất về nội dung, thời lượng, hình thức tổ chức đào tạo; tiêu chí năng lực của cơ sở đào tạo; công bố năng lực; đánh giá kết quả; cấp, quản lý chứng chỉ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Thông tư quy định hoạt động đào tạo chuyên môn đối với chuyên gia đánh giá hệ thống quản lý, chuyên gia đánh giá chứng nhận sản phẩm, chuyên gia xác nhận giá trị sử dụng, chuyên gia kiểm tra xác nhận; đào tạo về TCVN ISO/IEC 17025 hoặc ISO/IEC 17025 đối với thử nghiệm viên; đào tạo về TCVN ISO/IEC 17020 hoặc ISO/IEC 17020 đối với giám định viên; đào tạo chuyên gia năng suất chất lượng và đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm soát viên chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đối tượng áp dụng gồm cơ sở đào tạo chuyên môn; công chức, viên chức được bố trí vào vị trí việc làm chuyên ngành kiểm soát viên chất lượng sản phẩm, hàng hóa; người làm công tác cơ yếu thực hiện nhiệm vụ kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa; cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức đánh giá sự phù hợp và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thông tư không áp dụng đối với đào tạo đánh giá nội bộ; đào tạo sử dụng thiết bị, phương pháp hoặc quy trình thử nghiệm; hoạt động phổ biến, cập nhật kiến thức không nhằm cấp chứng chỉ đào tạo chuyên môn và một số hoạt động đào tạo được quy định riêng tại Nghị định số 22/2026/NĐ-CP.

Cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của thông tin đã công bố và chỉ được tổ chức khóa đào tạo trong phạm vi năng lực đã công bố.

Nội dung đào tạo phải phù hợp với khung chương trình, đề cương đào tạo chi tiết, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, phương pháp và quy trình chuyên môn tương ứng; được rà soát, cập nhật khi pháp luật hoặc yêu cầu chuyên môn có liên quan thay đổi.

Khóa đào tạo có thể được tổ chức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp. Đối với hình thức trực tuyến hoặc kết hợp, cơ sở đào tạo phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, xác thực người học, kiểm soát thời lượng, lưu vết quá trình đào tạo, bảo mật thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chứng chỉ chỉ được cấp cho học viên tham gia đủ thời lượng tối thiểu, hoàn thành các yêu cầu của khóa học và đạt yêu cầu đánh giá. Chứng chỉ đào tạo không thay thế chứng chỉ hành nghề, quyết định bổ nhiệm hoặc điều kiện hành nghề theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Đối với chuyên gia đánh giá, thời lượng đào tạo tối thiểu 05 ngày làm việc, tương đương 40 giờ, trong đó kỹ năng, phương pháp đánh giá, xác nhận, kiểm tra tối thiểu 24 giờ.

Học viên phải tham gia tối thiểu 80% tổng thời lượng khóa đào tạo. Kiểm tra cuối khóa được thực hiện bằng hình thức tự luận hoặc kết hợp tự luận và trắc nghiệm, chấm theo thang điểm 100. Học viên đạt yêu cầu khi đạt từ 70 điểm trở lên và không có phần nào dưới 50% số điểm của phần đó.

Đối với khóa đào tạo chuyên gia đánh giá theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc lĩnh vực cụ thể, cơ sở đào tạo phải bổ sung các yêu cầu kỹ thuật, pháp lý, kỹ thuật đánh giá và tình huống thực hành phù hợp.

Đối với thử nghiệm viên và giám định viên, cơ sở đào tạo xây dựng chương trình phù hợp với TCVN ISO/IEC 17025, ISO/IEC 17025, TCVN ISO/IEC 17020 hoặc ISO/IEC 17020; đồng thời quy định thời lượng, nội dung thực hành và phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu đào tạo.

Thông tư quy định 02 cấp độ đào tạo gồm chuyên gia năng suất chất lượng và chuyên gia năng suất chất lượng trưởng.

Thời lượng đào tạo tối thiểu là 72 giờ đối với chuyên gia năng suất chất lượng và 144 giờ đối với chuyên gia năng suất chất lượng trưởng.

Chương trình tập trung vào các nội dung: yêu cầu đối với chuyên gia năng suất chất lượng; kiến thức chuyên môn; các giải pháp năng suất chất lượng; kỹ năng tư vấn, đào tạo, nghiên cứu, thúc đẩy năng suất chất lượng; thực hành tại tổ chức, doanh nghiệp và kiểm tra cuối khóa.

Học viên phải tham gia tối thiểu 80% tổng thời lượng và đạt từ 70 điểm trở lên trong bài kiểm tra cuối khóa, đồng thời không có phần nào dưới 50% số điểm của phần đó.

Thông tư quy định chứng chỉ hoặc chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo chuyên gia năng suất do Tổ chức Năng suất Châu Á (APO) cấp được công nhận tương đương với chứng chỉ chuyên gia năng suất chất lượng theo cấp độ và phạm vi tương ứng.

Chứng chỉ hoặc chứng nhận năng lực chuyên gia đánh giá do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp cũng được coi là tương đương chứng chỉ trong nước nếu nội dung, thời lượng đào tạo đáp ứng quy định và phù hợp với tiêu chuẩn, lĩnh vực đánh giá.

Tổ chức, cá nhân sử dụng chứng chỉ, chứng nhận nước ngoài có trách nhiệm lưu giữ bản dịch tiếng Việt và tài liệu chứng minh nội dung, thời lượng, kết quả đào tạo để xuất trình khi có yêu cầu.

Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia là cơ quan đầu mối giúp Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện Thông tư và quản lý dữ liệu về hoạt động đào tạo chuyên môn.

Các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ trong kiểm tra, xử lý vi phạm và tổ chức thực hiện Thông tư đối với các cơ sở đào tạo, cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi quản lý.

Cơ sở đào tạo có trách nhiệm duy trì năng lực đã công bố; công khai thông tin về khóa đào tạo và chứng chỉ; lưu giữ hồ sơ; bảo vệ dữ liệu cá nhân; thực hiện cập nhật thông tin và chấp hành yêu cầu kiểm tra, thanh tra, giải trình, thu hồi hoặc hủy bỏ chứng chỉ của cơ quan có thẩm quyền.

Thông tư số 47/2026/TT-BKHCN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/9/2026. Các chứng chỉ đã được cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục có giá trị theo thời hạn ghi trên chứng chỉ; trường hợp không ghi thời hạn thì được sử dụng để chứng minh việc đã hoàn thành khóa đào tạo, trừ trường hợp bị thu hồi theo quy định.