Thông tư quy định điều kiện, tiêu chí, thủ tục xét tặng giải thưởng chất lượng sản phẩm, hàng hóa
Ngày 31/7/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 46/2026/TT-BKHCN quy định về điều kiện, tiêu chí, thủ tục xét tặng giải thưởng chất lượng sản phẩm, hàng hóa của tổ chức, cá nhân.
Theo đó, Thông tư gồm 05 chương, 17 điều và 01 Phụ lục, quy định cụ thể về phạm vi, đối tượng áp dụng; điều kiện, tiêu chí xét tặng; công bố hoạt động xét tặng; trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị tổ chức xét thưởng và đơn vị đăng ký xét thưởng.
Theo Thông tư, việc xét tặng giải thưởng chất lượng sản phẩm, hàng hóa phải bảo đảm các nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, khách quan, trung thực, công bằng, không xung đột lợi ích và tuân thủ quy định của pháp luật.
Hoạt động xét thưởng phải được thực hiện theo kế hoạch, quy chế xét thưởng và các nội dung đã được đơn vị tổ chức xét thưởng công bố trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Việc đánh giá sản phẩm, hàng hóa tham dự giải thưởng được thực hiện bởi Hội đồng xét thưởng gồm các cá nhân có chuyên môn phù hợp với lĩnh vực xét thưởng. Kết quả xét tặng phải được công khai đầy đủ, chính xác trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Thông tư đồng thời khuyến khích việc gắn hoạt động xét tặng giải thưởng chất lượng với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư số 46/2026/TT-BKHCN là quy định khung tiêu chí chung để các đơn vị tổ chức xét thưởng xây dựng tiêu chí cụ thể.
Theo Điều 7, khung tiêu chí gồm các nhóm cơ bản:
1. Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, như mức độ phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đặc tính kỹ thuật, độ an toàn, độ tin cậy và các đặc tính vượt trội của sản phẩm, hàng hóa.
2. Hệ thống quản lý, bao gồm việc thiết lập, áp dụng, duy trì và cải tiến các hệ thống quản lý phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế hoặc quy định tương đương.
3. Ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc.
4. Hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
5. Trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.
6. Khách hàng và thị trường.
7. Các tiêu chí khác phù hợp với đặc thù của giải thưởng chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Tiêu chí cụ thể phải xác định rõ nội dung, phạm vi, phương pháp đánh giá; có khả năng đo lường, đánh giá, kiểm chứng và có tài liệu chứng minh khi cần thiết; đồng thời phải bảo đảm tính khách quan, minh bạch, công bằng và áp dụng thống nhất đối với các đối tượng tham gia.
Thông tư quy định đơn vị đăng ký xét thưởng phải được thành lập và hoạt động hợp pháp; cá nhân phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế và các nghĩa vụ khác theo quy định.
Đáng chú ý, trong thời hạn 12 tháng tính đến thời điểm đăng ký xét thưởng, tổ chức, cá nhân không được bị xử phạt vi phạm hành chính và không bị áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật. Tại thời điểm đăng ký, đơn vị cũng không trong quá trình bị cơ quan có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra đột xuất.
Đối với sản phẩm, hàng hóa đăng ký xét thưởng, phải đáp ứng các quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định có liên quan; không thuộc danh mục sản phẩm, hàng hóa bị cấm sản xuất, kinh doanh hoặc hạn chế kinh doanh.
Trong thời hạn 12 tháng tính đến thời điểm đăng ký, sản phẩm, hàng hóa cũng không được bị cơ quan có thẩm quyền quyết định thu hồi, đình chỉ lưu thông, đình chỉ sử dụng hoặc áp dụng biện pháp xử lý khác liên quan đến chất lượng.
Thông tư quy định chậm nhất 30 ngày trước ngày bắt đầu tiếp nhận hồ sơ đăng ký, đơn vị tổ chức xét thưởng phải công bố hoạt động xét tặng giải thưởng chất lượng trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Nội dung công bố gồm:
- Bản công bố hoạt động xét tặng giải thưởng chất lượng;
- Kế hoạch xét thưởng;
- Quy chế xét thưởng.
Trường hợp có thay đổi nội dung đã công bố, đơn vị tổ chức xét thưởng phải thực hiện công bố trên Cơ sở dữ liệu quốc gia chậm nhất 10 ngày làm việc trước khi tiếp nhận hồ sơ.
Sau khi hoàn thành việc công bố, hệ thống tự động cấp mã xác nhận công bố. Thông tư lưu ý mã xác nhận này chỉ phục vụ quản lý, tra cứu thông tin và không phải là văn bản chấp thuận hoặc giấy phép cho hoạt động xét tặng giải thưởng.
Đơn vị tổ chức xét thưởng có trách nhiệm công bố công khai kết quả xét tặng trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc hoạt động xét thưởng trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Nội dung công khai gồm tên giải thưởng, thời gian tổ chức xét thưởng và danh sách tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa đạt giải.
Đơn vị tổ chức xét thưởng phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến hoạt động xét thưởng, bao gồm hồ sơ công bố, hồ sơ đăng ký, hồ sơ đánh giá và kết quả xét thưởng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày công bố kết quả.
Trường hợp có quyết định thu hồi hoặc hủy bỏ kết quả xét tặng, thông tin thu hồi, hủy bỏ cũng phải được công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định.
Thông tư số 46/2026/TT-BKHCN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/9/2026. Kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, Thông tư số 06/2009/TT-BKHCN ngày 03/4/2009 về hướng dẫn điều kiện, thủ tục xét tặng giải thưởng chất lượng hết hiệu lực. Đồng thời, một số quy định tại Thông tư số 07/2024/TT-BKHCN và Thông tư số 07/2025/TT-BKHCN cũng hết hiệu lực theo quy định tại Điều 15.
Đối với các hoạt động xét tặng giải thưởng chất lượng đã được cấp Giấy xác nhận đăng ký hoạt động xét tặng trước ngày Thông tư có hiệu lực, tiếp tục thực hiện theo nội dung đã được xác nhận. Trường hợp tổ chức xét thưởng tiếp tục tổ chức kỳ xét thưởng mới hoặc thay đổi nội dung đã được xác nhận sau ngày Thông tư có hiệu lực thì phải thực hiện theo quy định mới.
