Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội
Ngày 15/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp khắc phục hậu quả trong các lĩnh vực sau đây: Lao động, bao gồm: việc làm, tuyển dụng và quản lý lao động; điều kiện lao động và quan hệ lao động; an toàn, vệ sinh lao động; tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở; Bảo hiểm xã hội; Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định nhiều chế tài đối với hành vi vi phạm pháp luật lao động. Đáng chú ý, doanh nghiệp trả lương không đúng hạn, trả thiếu lương có thể bị phạt tới 100 triệu đồng, đồng thời phải trả đủ tiền còn thiếu và tiền lãi cho người lao động.
Theo quy định mới, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt nếu trả lương không đúng hạn; không trả hoặc trả không đủ tiền lương theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
Các hành vi không trả hoặc trả không đủ tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, tiền lương ngừng việc theo quy định cũng thuộc nhóm hành vi bị xử phạt.
Mức phạt được xác định dựa trên số lượng người lao động bị ảnh hưởng. Đối với cá nhân, mức phạt từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Trường hợp chủ thể vi phạm là tổ chức, mức phạt được áp dụng theo nguyên tắc gấp đôi, do đó mức cao nhất có thể lên tới 100 triệu đồng.
Ngoài ra người sử dụng lao động còn buộc phải trả đủ tiền lương còn thiếu, đồng thời trả thêm khoản tiền lãi đối với số tiền chậm trả hoặc trả thiếu.
Khoản lãi này được tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt.
Như vậy, khi doanh nghiệp chậm trả hoặc trả thiếu tiền lương, nghĩa vụ tài chính không chỉ là khoản tiền phạt nộp vào ngân sách Nhà nước mà còn bao gồm toàn bộ tiền lương còn thiếu và tiền lãi phải trả trực tiếp cho người lao động.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP cũng quy định chế tài đối với hành vi trả lương cho người lao động thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.
Theo đó, người sử dụng lao động vi phạm có thể bị phạt từ 3 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với cá nhân; trường hợp tổ chức vi phạm, mức phạt được áp dụng theo nguyên tắc gấp đôi. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động còn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với người lao động, trong đó có việc khắc phục khoản tiền còn thiếu và các khoản liên quan nếu thuộc trường hợp phải trả lãi.
Một nhóm hành vi khác cũng bị xử lý là buộc người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác để thực hiện hợp đồng lao động.
Bên cạnh đó, người sử dụng lao động không trả hoặc trả không đủ trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm hoặc các khoản tiền khác cho người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động cũng có thể phải chịu chế tài tương ứng.
Quy định về trả thêm tiền lãi còn được áp dụng đối với trường hợp người sử dụng lao động không thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc không đúng thời hạn việc bồi thường, trợ cấp cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Một trường hợp đáng chú ý khác là hành vi chiếm dụng tiền hưởng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động và một số hành vi vi phạm khác theo Nghị định.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 9 năm 2026.
