Quy định mới về lựa chọn người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số
Ngày 04/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 307/2026/NĐ-CP quy định về lựa chọn, công nhận, chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số.
Nghị định quy định đầy đủ về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, tiêu chí lựa chọn, trình tự, thủ tục công nhận, đưa ra khỏi danh sách, thay thế, bổ sung người có uy tín; đồng thời quy định cụ thể các chính sách đối với người có uy tín và chính sách thăm hỏi, động viên, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số có nhiều đóng góp cho cộng đồng và đất nước.
Người có uy tín đáp ứng các tiêu chí sau đây: Là công dân Việt Nam, không phân biệt tôn giáo, giới tính, cư trú tại địa phương; ưu tiên người dân tộc thiểu số. Bản thân và gia đình gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Là người tiêu biểu, có nhiều đóng góp trong các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa và xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc. Hiểu biết về văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương; có mối liên hệ chặt chẽ trong dòng họ, dân tộc và cộng đồng dân cư. Có khả năng quy tụ, tập hợp, tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; được người dân trong cộng đồng tín nhiệm, tin tưởng, nghe và làm theo.
Người có uy tín được lựa chọn từ các đối tượng sau: Già làng, trưởng dòng họ, người thường xuyên được đồng bào dân tộc thiểu số mời thực hiện các nghi lễ truyền thống hoặc nghi lễ tín ngưỡng tốt đẹp của cộng đồng, dân tộc, dòng họ, thôn. Chức sắc, chức việc, nhà tu hành trong các tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước công nhận. Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ, công chức quốc phòng, công nhân và nhân viên quốc phòng, người làm việc trong các tổ chức cơ yếu thuộc Quân đội nhân dân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ và công nhân Công an nhân dân đã nghỉ hưu có quá trình công tác lâu năm, có cống hiến cho cộng đồng, dân tộc, đất nước. Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Trưởng Ban công tác mặt trận thôn, Tổ trưởng Tổ bảo vệ an ninh, trật tự, Thôn đội trưởng. Nhân sỹ, trí thức, doanh nhân, nghệ nhân, nhà giáo, thầy thuốc, lương y, công nhân, nông dân sản xuất giỏi, phụ nữ tiêu biểu, thanh niên tiêu biểu được đa số đồng bào tín nhiệm.
Nghị định quy định, Chủ tịch UBND cấp xã trực tiếp quyết định công nhận, đưa ra khỏi danh sách, thay thế, bổ sung người có uy tín; đồng thời hằng năm tổ chức rà soát, đánh giá theo các tiêu chí quy định. Quy trình lựa chọn được thực hiện công khai, dân chủ, thông qua hội nghị thôn với sự tham gia của cộng đồng dân cư, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân và tính khách quan trong việc lựa chọn người có uy tín.
Nghị định cũng quy định nhiều chính sách hỗ trợ như: tập huấn, bồi dưỡng kiến thức; cung cấp thông tin, báo chí; phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nâng cao kỹ năng tuyên truyền, vận động quần chúng; tổ chức tham quan, học tập, trao đổi kinh nghiệm; thực hiện chế độ thăm hỏi, động viên khi ốm đau, gặp khó khăn; biểu dương, khen thưởng và tổ chức hội nghị tôn vinh định kỳ 5 năm một lần.
Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 9 năm 2026. Bãi bỏ Điều 12a Nghị định số 05/2011/NĐ-CP ngày 14 tháng 01 năm 2011 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 127/2024/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2024 của Chính phủ; bãi bỏ Mục 1 Chương IV Nghị định số 124/2025/NĐ-CP ngày 11 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp; phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo. Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 06 tháng 3 năm 2018 được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg ngày 23 tháng 11 năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.
