Quy định cơ chế, chính sách bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số

Ngày 1/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số.

Nghị định này quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24 tháng 4 năm 2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, bao gồm: Chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số và văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một; Chính sách bảo tồn và phát huy không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống gắn với phát triển du lịch; Chính sách phát huy vai trò chủ thể văn hóa tạo sinh kế bền vững.

Theo nghị định, các địa phương sẽ triển khai thống kê, đánh giá và lập danh mục các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một; bảo tồn không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống; phát triển chủ thể văn hóa; xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa trong cộng đồng và cơ sở giáo dục; đồng thời phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch và tạo sinh kế bền vững. 

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã hỗ trợ xây dựng và phát triển các mô hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống; hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật dân gian dân tộc thiểu số; hoạt động thực hành và trao truyền văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng; tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng; khuyến khích tổ, nhóm, tổ hợp tác, hợp tác xã và cộng đồng dân cư tham gia quản lý các hoạt động du lịch cộng đồng; bảo đảm cộng đồng được thụ hưởng từ việc khai thác văn hóa truyền thống.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã hỗ trợ đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp và chỉnh trang kết cấu hạ tầng thiết yếu, cảnh quan môi trường tại không gian văn hóa truyền thống nhằm kết nối, hình thành tuyến, điểm du lịch và sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng tạo chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm sinh kế bền vững cho cộng đồng; hỗ trợ hoạt động quảng bá, xúc tiến và giới thiệu các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của địa phương trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số và tại các sự kiện văn hóa, du lịch trong nước và nước ngoài.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã hỗ trợ xây dựng nhóm sản phẩm văn hóa đặc trưng của vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn với làng nghề, chợ phiên, trải nghiệm văn hóa truyền thống; mỗi địa phương, mỗi dân tộc hình thành các sản phẩm văn hóa gắn với du lịch cộng đồng; quảng bá, giới thiệu, kết nối tiêu thụ sản phẩm văn hóa truyền thống thông qua hoạt động văn hóa, du lịch; Tổ, nhóm cộng đồng và hộ gia đình nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm văn hóa truyền thống; phát triển sản xuất, kinh doanh các sản phẩm thủ công truyền thống của các dân tộc tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng; Khuyến khích chủ thể văn hóa tham gia hoạt động khởi nghiệp sáng tạo dựa trên những giá trị văn hóa truyền thống.

Nghị định số 269/2026/NĐ-CP quy định tổ, nhóm cộng đồng được xem xét hỗ trợ theo quy định bao gồm:

- Nhóm hộ gia đình, nhóm người dân được UBND cấp xã xác nhận;

- Nhóm hộ gia đình, nhóm người dân do tổ chức chính trị - xã hội làm đại diện;

- Tổ hợp tác được thành lập theo quy định của pháp luật.

Dự án phục hồi, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số do tổ, nhóm cộng đồng thực hiện được hỗ trợ khi đáp ứng các điều kiện sau đây:

- Được triển khai tại địa bàn đã được cơ quan có thẩm quyền thống kê, đánh giá hoặc xác định có nhu cầu phục hồi, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống;

- Có từ 50% số người tham gia dự án là người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; ưu tiên dự án có sự tham gia của người thuộc dân tộc thiểu số rất ít người, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người có công với cách mạng và phụ nữ thuộc hộ nghèo;

- Bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực và các điều kiện cần thiết khác để triển khai dự án. Căn cứ điều kiện thực tiễn của địa phương, UBND cấp tỉnh quy định cụ thể các điều kiện quy định ở trên.

Ngân sách nhà nước hỗ trợ thực hiện các nội dung sau đây:

- Tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý, tổ chức và vận hành dự án;

- Tổ chức hoạt động thực hành, trao truyền và phát huy vai trò của chủ thể văn hóa nòng cốt, chủ thể văn hóa kế cận;

- Sản xuất sản phẩm văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng và tạo sinh kế bền vững;

- Hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại đối với sản phẩm từ nghề truyền thống của các dân tộc thiểu số.

Chủ thể văn hóa nòng cốt, chủ thể văn hóa kế cận trực tiếp tham gia hoạt động thực hành, trao truyền văn hóa truyền thống trong các chương trình, đề án, dự án do cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập chủ trì tổ chức được hỗ trợ kinh phí như sau:

- Chủ thể văn hóa nòng cốt: 400.000 đồng/người/buổi; chủ thể văn hóa kế cận: 300.000 đồng/người/buổi;

- Số buổi hỗ trợ tối đa không quá 20 buổi/chương trình, kinh phí thực hiện được chi trả trong phạm vi dự toán được cấp thẩm quyền giao.

Hỗ trợ kinh phí hằng tháng cho chủ thể văn hóa nòng cốt, chủ thể văn hóa kế cận tham gia các hoạt động phục hồi, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống theo chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Hội đồng nhân dân cấp tỉnh căn cứ điều kiện thực tiễn và khả năng cân đối ngân sách địa phương để quyết định hình thức và mức hỗ trợ cụ thể, bảo đảm nguyên tắc: không thấp hơn mức hỗ trợ tối thiểu đối với các hoạt động tương tự đã được quy định tại các văn bản pháp luật hiện hành áp dụng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.