Quản lý, sử dụng nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Ngày 15/9/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 357/2026/NĐ-CP về quản lý, sử dụng nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần.
Theo Nghị định, các khoản thu từ cơ cấu lại doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập phải nộp đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập, pháp luật về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định tại Nghị định này.
Đối với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc trung ương, khoản thu từ cơ cấu lại được nộp vào ngân sách trung ương. Quy định này bao gồm cả khoản thu từ xử lý các khoản nợ và tài sản loại trừ không tính vào giá trị doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập đã giao cho Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam theo quy định.
Đối với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc địa phương, khoản thu từ cơ cấu lại được nộp vào ngân sách địa phương. Cơ quan thuế thực hiện quản lý thu theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, pháp luật về quản lý thuế và Nghị định này.
Nghị định quy định các khoản thu nộp ngân sách nhà nước gồm thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo Nghị định số 57/2026/NĐ-CP ngày 12/2/2026 của Chính phủ về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và thu từ cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật về cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập.
Về các khoản chi, Nghị định quy định gồm chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.
Đối với chi thường xuyên: chi phí cổ phần hóa doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập; chuyển đổi doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
Căn cứ quyết toán chi phí cổ phần hóa, chi phí chuyển đổi doanh nghiệp; quyết toán kinh phí hỗ trợ cho người lao động dôi dư, tinh giản biên chế; quyết toán số tiền thu từ cổ phần hóa, chuyển đổi doanh nghiệp và quyết định công bố giá trị thực tế phần vốn nhà nước tại thời điểm doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu của cơ quan có thẩm quyền và thực tế số tiền đã nộp, Cơ quan đại diện chủ sở hữu trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác định số tiền ngân sách nhà nước chi hỗ trợ, bù đắp, hoàn trả theo quy định của pháp luật về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, pháp luật về cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập; tổng hợp vào dự toán chi ngân sách theo phân cấp; gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước.
Nghị định cũng quy định chi phí chuyển nhượng vốn nhà nước tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, trong đó có chi phí chuyển nhượng phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp khi chuyển đổi doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ theo quy định tại Điều 55 Nghị định số 57/2026/NĐ-CP nếu có.
Đối với chi phí triển khai chuyển nhượng vốn nhà nước, căn cứ dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, cơ quan đại diện chủ sở hữu trung ương và UBND cấp tỉnh tổng hợp phần dự toán chi để triển khai chuyển nhượng vốn nhà nước, tối đa 70% tổng dự toán chi phí đã được duyệt, vào dự toán chi ngân sách theo phân cấp và gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước.
Sau khi có kết quả chuyển nhượng vốn nhà nước, phần chi bổ sung còn thiếu cũng được tổng hợp vào dự toán chi ngân sách theo phân cấp để gửi Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội quyết định.
Trường hợp không phát sinh tiền thu từ chuyển nhượng vốn nhà nước, như chuyển nhượng không thành công hoặc đang triển khai nhưng phải dừng, tạm dừng theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Nghị định cũng quy định cơ chế chi bổ sung phần còn thiếu của chi phí chuyển nhượng vốn nhà nước đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Bên cạnh đó, ngân sách còn được bố trí cho chế độ đối với người lao động dôi dư, tinh giản biên chế khi hợp nhất, sáp nhập, chia, tách doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; chi chế độ cho người lao động dôi dư, tinh giản biên chế khi giải thể doanh nghiệp; và hỗ trợ giải thể công ty nông, lâm nghiệp trong trường hợp cơ quan đại diện chủ sở hữu chưa bố trí được kinh phí.
Đối với các khoản chi này, cơ quan đại diện chủ sở hữu trung ương và UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổng hợp vào dự toán chi ngân sách theo phân cấp, gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước. Quy trình lập dự toán, tổ chức thực hiện và phương thức thực hiện đối với các nội dung chi thường xuyên được thực hiện theo Phụ lục II của Nghị định.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 11 năm 2026.
Nghị định số 148/2021/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ về quản lý, sử dụng nguồn thu từ chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập, nguồn thu từ chuyển nhượng vốn nhà nước và chênh lệch vốn chủ sở hữu lớn hơn vốn điều lệ tại doanh nghiệp hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực.