Nghị quyết ban hành Chương trình hành động của chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28 tháng 7 năm 2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp

Ngày 09/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28 tháng 7 năm 2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Theo đó, Nghị quyết ban hành Chương trình hành động nhằm mục đích tổ chức triển khai nghiêm túc, toàn diện, đồng bộ, hiệu quả Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; tạo sự thống nhất cao trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Chương trình đưa ra 9 nhiệm vụ, giải pháp cần thực hiện gồm:

- Quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW. Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm:

+ Tổ chức quán triệt sâu rộng Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW cùng Chương trình hành động của Chính phủ; bảo đảm sự đồng bộ, hiệu quả nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống hành chính (thực hiện thường xuyên).

+ Ban hành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể để triển khai thực hiện Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW và Chương trình hành động của Chính phủ; bảo đảm rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ cơ chế kiểm tra, giám sát (hoàn thành trước ngày 15 tháng 8 năm 2026).

- Hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực, cắt giảm thủ tục hành chính

+ Các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh tiến độ rà soát, ban hành các văn bản pháp luật quy định chi tiết, thi hành nhằm tháo gỡ dứt điểm, kịp thời điểm nghẽn về thể chế cho địa phương; đồng bộ hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và cơ chế kiểm soát quyền lực. Trọng tâm là xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa, chưa rõ trách nhiệm hoặc chưa phù hợp với mô hình mới; bảo đảm một việc có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, một nguồn dữ liệu liệu dùng chung, một quy trình phối hợp liên thông và một cơ chế kiểm tra, giám sát. Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính (thực hiện thường xuyên).

+ Bộ Tư pháp: (i) Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan (Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam,...) tổ chức rà soát, cắt giảm thủ tục xác nhận, xác minh, xin ý kiến, thỏa thuận trong giải quyết hồ sơ, đặc biệt lưu ý cắt giảm dựa trên dữ liệu, liên thông điện tử của các cơ quan nhà nước, hạn chế tối đa đẩy trách nhiệm cho người dân, doanh nghiệp; bảo đảm tính thống nhất, liên thông và hiệu quả trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp (hoàn thành trong tháng 10 năm 2027). (ii) Phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã, bảo đảm bộ máy chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả (thực hiện thường xuyên).

+ Bộ Nội vụ: (i) Chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan ngang bộ sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026); (ii) Tiếp tục rà soát các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã; đánh giá mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và điều kiện bảo đảm. Phân cấp, phân quyền phải thực chất, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; đồng thời gắn với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm. Kiên quyết chấm dứt tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện (thực hiện thường xuyên), (iii) Chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương rà soát, bổ sung và hoàn thiện các quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung theo hướng xác định rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng, thẩm quyền xem xét, trách nhiệm của các cơ quan liên quan và cơ chế xử lý đối với các trường hợp cụ thể (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

+ Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng và các cơ quan liên quan của Chính phủ thống nhất với Ban Tổ chức Trung ương đề xuất điều chỉnh một số nhiệm vụ còn giao thoa, chồng lấn nêu tại Kết luận số 64-KL/TW ngày 01 tháng 7 năm 2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, bảo đảm phù hợp, hiệu lực, hiệu quả, báo cáo Bộ Chính trị xem xét, quyết định (hoàn thành trong tháng 8 năm 2026).

+ Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, hoàn thiện thể chế về chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số; Bổ sung chế tài xử lý đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ trong chuyển đổi số (nếu do chủ quan) (thực hiện thường xuyên).

+ Bộ Tài chính chủ trì cập nhật, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về cơ chế, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách cho cấp xã; hướng dẫn việc phân cấp quản lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng của các đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

- Sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập

+ Các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong đồng bộ với phân cấp, phân quyền (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

+ Đối với cơ sở giáo dục đại học công lập: Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sắp xếp, tổ chức lại theo hướng: (i) Chuyển cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý, sáp nhập, hợp nhất cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trừ các cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực đặc thù; (ii) Giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập (hoàn thành trước ngày 01 tháng 4 năm 2027).

+ Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp và thường xuyên: Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sắp xếp, tổ chức lại theo hướng: (i) Chuyển cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập trực thuộc bộ, ngành về địa phương quản lý, trừ một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực đặc thù; (ii) Giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập (hoàn thành trước ngày 01 tháng 10 năm 2026).

+ Bộ Y tế chủ trì, sắp xếp, tổ chức lại theo hướng giảm các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Y tế và giảm đầu mối khối giám định pháp y và giám định tâm thần. Chủ trì, hoàn thiện mô hình tổ chức trạm y tế cấp xã bảo đảm cung ứng dịch vụ y tế cơ bản, chăm sóc sức khỏe ban đầu, cơ bản thiết yếu cho người dân ngay tại cơ sở; xác định mô hình và tổ chức, sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực bảo đảm hoạt động hiệu quả, không chồng chéo nhiệm vụ. Phối hợp với các địa phương rà soát, bổ sung nhân lực y tế, trang thiết bị, cơ sở vật chất, thuốc thiết yếu cho trạm y tế cấp xã; xây dựng, hoàn thiện hồ sơ sức khoẻ điện tử trên VNeID và kết nối dữ liệu y tế từ cấp xã đến cấp tỉnh (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

+ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ chủ trì, trình Chính phủ hoặc ban hành văn bản theo thẩm quyền hướng dẫn tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông ở các xã, phường tại địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông ở các xã, phường, cơ sở y tế tại địa phương (hoàn thành trong tháng 8 năm 2026).

- Cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp xã

+ Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp xã; cơ cấu lại đội ngũ theo vị trí việc làm, năng lực thực thi và yêu cầu thực tiễn. Đổi mới đánh giá cán bộ theo sản phẩm, kết quả đầu ra; thực hiện nghiêm nguyên tắc “có vào, có ra, có lên, có xuống”; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Đồng thời, có cơ chế phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài, chuyên gia, công chức có chuyên môn sâu; triển khai hiệu quả Chiến lược quốc gia về nhân tài gắn với cơ chế liên thông khu vực công - tư (thực hiện thường xuyên).

+ Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tập trung rà soát, ưu tiên bố trí cán bộ, công chức có năng lực, chuyên môn sâu đảm nhiệm các vị trí trọng yếu, trực tiếp phục vụ Nhân dân. Tăng cường tự đào tạo, bồi dưỡng nội bộ; lấy kết quả bồi dưỡng, nâng cao năng lực làm tiêu chí quan trọng trong đánh giá và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức; lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả giải quyết công việc làm thước đo cốt lõi. Áp dụng phương pháp quản trị theo dữ liệu, lượng hóa công việc để xác định nhu cầu biên chế thực tế; chuyển từ quản lý số lượng biên chế sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ (thực hiện thường xuyên).

- Đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, chuẩn hóa phần mềm phục vụ vận hành mô hình 02 cấp

+ Các bộ, cơ quan ngang bộ chủ quản các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành chủ trì, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, đưa vào vận hành các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, bảo đảm dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính (hoàn thành trong năm 2027).

+ Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an triển khai đồng bộ các nhiệm vụ cụ thể sau:

i) Tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng số đồng bộ từ trung ương đến cơ sở; ưu tiên bảo đảm trang thiết bị, đường truyền và hạ tầng lưu trữ dữ liệu tại cấp xã, bộ phận một cửa và các địa bàn khó khăn; đẩy mạnh triển khai các hạ tầng, nền tảng kết nối dùng chung trong toàn hệ thống (thực hiện thường xuyên).

ii) Tiến hành rà soát các phần mềm, nền tảng đang triển khai tại các địa phương; xây dựng tiêu chí để áp dụng và ban hành hướng dẫn kết nối, chia sẻ, tích hợp dữ liệu, tạo điều kiện thuận lợi trong công tác cho cán bộ, công chức, viên chức các cấp, nhất là cấp xã (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

iii) Xây dựng nền tảng và đưa vào vận hành hệ thống chỉ đạo, điều hành trên môi trường số, bảo đảm tích hợp đồng bộ dữ liệu không gian đa ngành; bước đầu chuyển đổi phương thức quản lý, chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền dựa trên dữ liệu (hoàn thành trong năm 2027).

+ Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, xây dựng và triển khai nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, bảo đảm dùng chung, trong đó, xác định rõ phạm vi, chức năng, đối tượng sử dụng và kiến trúc tổng thể, bảo đảm tính thống nhất, liên thông, tránh trùng lặp, lãng phí; phát triển và đưa vào sử dụng ngay các tiện ích đột phá phương thức làm việc, có khả năng mở rộng và tích hợp với các hệ thống thông tin chung theo đúng các kết luận, chương trình, kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số (thực hiện thường xuyên).

+ Bộ Công an chủ trì, tăng cường năng lực bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; hoàn thiện cơ chế, quy trình bảo vệ dữ liệu; nâng cao hiệu quả giám sát, phòng ngừa, phát hiện và xử lý sự cố, bảo đảm an toàn cho các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu (thực hiện thường xuyên).

+ Bộ Tài chính đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối liên thông dữ liệu tài chính - ngân sách thông suốt từ trung ương đến cấp xã, bảo đảm phục vụ kịp thời công tác điều hành và thực hiện chế độ (hoàn thành trong năm 2026).

- Xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp

+ Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương rà soát, thống kê đầy đủ trụ sở, nhà đất, tài sản công dôi dư sau sắp xếp; gắn việc sắp xếp, xử lý với quản lý, sử dụng có hiệu quả, thực chất; ưu tiên sử dụng quỹ đất, cơ sở vật chất dôi dư cho y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, an sinh xã hội, hành chính công và các thiết chế phục vụ trực tiếp Nhân dân; phân loại rõ tài sản tiếp tục sử dụng, tài sản chuyển đổi công năng, tài sản thu hồi, điều chuyển, chuyển giao hoặc xử lý theo hình thức khác theo quy định. Kiên quyết khắc phục triệt để tình trạng trụ sở bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc chưa có phương án xử lý rõ ràng (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

+ Bộ Nội vụ chủ trì, hướng dẫn việc bàn giao, tiếp nhận, chỉnh lý, phân loại; không để thất lạc, phân tán, hư hỏng hồ sơ, tài liệu liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn số hóa và quản lý tập trung hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp, ưu tiên số hóa dữ liệu đất đai, hộ tịch, chính sách xã hội, tài chính, khiếu nại, tố cáo, hồ sơ cán bộ và dữ liệu dân sinh thiết yếu (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026).

+ Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương rà soát toàn diện trụ sở, phòng làm việc, phòng tiếp công dân, bộ phận một cửa, kho lưu trữ, trang thiết bị, phương tiện làm việc, đường truyền, máy tính, chữ ký số, phần mềm chuyên ngành và các điều kiện thiết yếu khác; có phương án đầu tư, cải tạo, nâng cấp phù hợp với quy mô dân số, diện tích tự nhiên, khối lượng công việc, đặc thù địa bàn và yêu cầu chuyển đổi số của từng xã, phường, đặc khu (hoàn thành trong năm 2026).

Bên cạnh đó, nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới, nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân; Nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới; Rà soát, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã

Nội dung chi tiết Nghị quyết số 221/NQ-CP.