Nghị định về Quy chế làm việc của Chính phủ
Ngày 29/5/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 191/2026/NĐ-CP về Quy chế làm việc của Chính phủ.
Quy chế này quy định nguyên tắc làm việc; chế độ trách nhiệm; quan hệ công tác; trình tự, thủ tục giải quyết công việc; chương trình công tác; chế độ thông tin, báo cáo và các nội dung liên quan đến hoạt động của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và thành viên Chính phủ.
Quy chế này áp dụng đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thành viên Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (sau đây gọi là các bộ, cơ quan, địa phương) và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có quan hệ công tác với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Theo Điều 2 Quy chế làm việc ban hành kèm theo Nghị định số 191/2026/NĐ-CP, hoạt động của Chính phủ được vận hành dựa trên 8 nguyên tắc cốt lõi, cụ thể:
1. Mọi hoạt động của Chính phủ phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Chính phủ làm việc theo chế độ kết hợp giữa trách nhiệm của tập thể Chính phủ với trách nhiệm của Thủ tướng Chính phủ và từng thành viên Chính phủ. Chính phủ quyết định theo nguyên tắc đa số đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền.
2. Đề cao trách nhiệm cá nhân, nêu gương của thành viên Chính phủ, người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao cho một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính, cơ quan có liên quan phối hợp thực hiện.
3. Bảo đảm giải quyết công việc đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật và Quy chế này; tăng cường phối hợp công tác, trao đổi thông tin, bảo đảm thống nhất trong xử lý công việc.
4. Thực hiện phân công, phân cấp, ủy quyền theo quy định pháp luật gắn với cá thể hóa trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, quản lý thống nhất của Chính phủ.
5. Thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính; thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, bảo đảm cấp dưới phục tùng, chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo, phân công của cấp trên.
6. Bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trong tổ chức và hoạt động của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương theo quy định pháp luật; tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội tham gia, giám sát, đóng góp trong xây dựng, thực hiện chính sách, pháp luật.
7. Khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám tham mưu, dám chịu trách nhiệm, đề xuất những vấn đề mới có tính chất phức tạp, vì lợi ích chung.
8. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu, dữ liệu thời gian thực trong chỉ đạo, điều hành; xây dựng nền hành chính thống nhất, thông suốt, liên tục, dân chủ, pháp quyền, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân.
Quy chế quy định rõ các nhóm vấn đề Chính phủ phải thảo luận và quyết nghị, bao gồm: đề xuất chính sách và các dự án luật trình Quốc hội; chính sách và văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền của Chính phủ; các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển KT-XH; dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước; tổ chức bộ máy hành chính; tình hình KT-XH định kỳ và các vấn đề quan trọng, đột xuất trong công tác điều hành.
Về quan hệ công tác, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ có trách nhiệm chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng, thực thi chính sách, pháp luật.
Quy chế cũng mở rộng cơ chế phân cấp cho địa phương. UBND cấp tỉnh được quyền đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoặc các bộ, ngành phân cấp thêm nhiệm vụ, quyền hạn phù hợp với điều kiện thực tiễn. Trường hợp không chấp thuận, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Về công khai thông tin, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP là người phát ngôn của Chính phủ, chủ trì việc cung cấp thông tin và tổ chức họp báo. Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời.
Quy chế quy định rõ trách nhiệm xử lý đối với các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quyết nghị, chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người đứng đầu bộ, ngành, địa phương phải kiểm điểm, giải trình và công khai kết quả xử lý theo quy định.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày ký ban hành, thay thế Nghị định số 39/2022/NĐ-CP ngày 18 tháng 6 năm 2022 của Chính phủ ban hành Quy chế làm việc của Chính phủ.
