Bộ Xây dựng ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo của cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải

Ngày 02/7/2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 55/2026/TT-BXD ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo của cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải (QCVN 120:2026/BXD). Quy chuẩn mới là căn cứ quan trọng nhằm chuẩn hóa điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo, huấn luyện thuyền viên theo hướng hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu của pháp luật Việt Nam và các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hàng hải trong giai đoạn hội nhập và phát triển.

Thông tư được ban hành trên cơ sở Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015; Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; các nghị định của Chính phủ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Xây dựng; điều kiện cơ sở đào tạo, huấn luyện và tổ chức tuyển dụng, cung ứng thuyền viên hàng hải; đồng thời bảo đảm thực hiện các cam kết của Việt Nam khi tham gia Công ước quốc tế về tiêu chuẩn huấn luyện, cấp chứng chỉ và trực ca cho thuyền viên năm 1978 (Công ước STCW 1978) và các sửa đổi.

Theo Thông tư, Bộ Xây dựng ban hành kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 120:2026/BXD quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ công tác đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải. Đây là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, cơ sở huấn luyện và các tổ chức, cá nhân có liên quan thống nhất áp dụng trong quá trình đầu tư, quản lý, kiểm tra và tổ chức hoạt động đào tạo thuyền viên.

Việc ban hành Quy chuẩn nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy định kỹ thuật trong lĩnh vực đào tạo hàng hải, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng hải Việt Nam. Đồng thời, Quy chuẩn góp phần bảo đảm các cơ sở đào tạo có đủ điều kiện để tổ chức giảng dạy, huấn luyện theo chương trình chuẩn, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, năng lực thực hành và khả năng đáp ứng yêu cầu làm việc trên các phương tiện hoạt động trong nước và quốc tế.

Theo quy định, các cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải phải bảo đảm cơ sở vật chất và trang thiết bị đào tạo đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật của Quy chuẩn quốc gia. Hệ thống cơ sở vật chất phải được đầu tư đồng bộ, phù hợp với quy mô đào tạo, chương trình đào tạo và nội dung huấn luyện; trang thiết bị phải đáp ứng yêu cầu thực hành, mô phỏng, bảo đảm người học được tiếp cận với môi trường đào tạo sát với điều kiện làm việc thực tế trên tàu biển.

Thông qua việc chuẩn hóa các điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị, Quy chuẩn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường khả năng thực hành, rèn luyện kỹ năng nghề cho học viên; đồng thời tạo sự thống nhất trong công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo giữa các cơ sở trên phạm vi cả nước.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên trong việc chủ động rà soát toàn bộ điều kiện hiện có về phòng học, khu thực hành, thiết bị đào tạo, thiết bị mô phỏng và các hạng mục phục vụ giảng dạy để đối chiếu với các yêu cầu của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Trên cơ sở đó, các đơn vị xây dựng kế hoạch đầu tư, cải tạo, nâng cấp hoặc bổ sung các điều kiện còn thiếu nhằm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định.

Đối với các cơ sở đã và đang hoạt động, Thông tư quy định điều khoản chuyển tiếp nhằm tạo điều kiện để các đơn vị có thời gian chuẩn bị. Theo đó, kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, các cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải phải hoàn thành việc rà soát, bổ sung, cải tạo và nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị theo đúng yêu cầu của Quy chuẩn trong thời hạn không quá 06 tháng. Quy định này giúp các đơn vị chủ động bố trí nguồn lực, từng bước hoàn thiện điều kiện đào tạo nhưng vẫn bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai.

Thông tư số 55/2026/TT-BXD có hiệu lực thi hành từ ngày 15/01/2027. Đồng thời, Thông tư số 15/2019/TT-BGTVT của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo của cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực.

Việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật của ngành hàng hải, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo thuyền viên, đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ lao động hàng hải có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và tác phong làm việc theo chuẩn quốc tế; đồng thời tạo nền tảng để các cơ sở đào tạo tiếp tục đầu tư hiện đại hóa, nâng cao chất lượng đào tạo, phục vụ hiệu quả quá trình phát triển kinh tế biển và hội nhập quốc tế của Việt Nam.