Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp

Ngày 30/6/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và hiệu quả quản trị nhà trường.

Thông tư được ban hành trên cơ sở các quy định của Luật Giáo dục đại học năm 2025, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025, Luật Chuyển đổi số năm 2025, Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan.

Theo Thông tư, việc ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp được triển khai toàn diện trong các hoạt động đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị, cung cấp dịch vụ và hỗ trợ người học. Trong đó, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing), thực tế ảo (VR) và các công nghệ hiện đại khác được xác định là những công cụ quan trọng hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học, quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục.

Thông tư quy định rõ nguyên tắc ứng dụng công nghệ phải lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền tự chủ của cơ sở giáo dục gắn với trách nhiệm giải trình; tăng cường khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và ra quyết định; bảo đảm khả năng kết nối, liên thông hệ thống; đồng thời tuân thủ các quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định về ứng dụng công nghệ trong hoạt động đào tạo. Theo đó, các cơ sở giáo dục được chủ động lựa chọn nhiều phương thức đào tạo như đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ số, đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp (Blended Learning), đào tạo cá thể hóa dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo hoặc các hình thức phù hợp khác. Việc triển khai phải bảo đảm chất lượng chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, khả năng quản lý toàn bộ quá trình học tập của người học, đồng thời có cơ chế kiểm soát việc sử dụng trí tuệ nhân tạo nhằm bảo đảm tính minh bạch và liêm chính học thuật.

Thông tư cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục xây dựng hệ thống quản lý học tập (LMS) đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về xác thực người học, quản lý quá trình học tập, kiểm tra đánh giá, phòng chống gian lận, lưu trữ dữ liệu, kết nối với cơ sở dữ liệu ngành giáo dục và bảo đảm an toàn thông tin. Hệ thống phải được đánh giá, nghiệm thu trước khi đưa vào sử dụng.

Đối với hoạt động kiểm tra, đánh giá, Thông tư cho phép áp dụng nhiều hình thức như kiểm tra trực tiếp có hỗ trợ công nghệ, kiểm tra trực tuyến, đánh giá kết hợp và đánh giá dựa trên dữ liệu học tập. Các kết quả đánh giá trên môi trường số phải được lưu trữ đầy đủ, có khả năng truy xuất, kiểm chứng và phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, giải trình. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, đánh giá chỉ mang tính hỗ trợ và không được thay thế vai trò của giảng viên.

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, Thông tư khuyến khích ứng dụng công nghệ số và AI trong quản lý nhiệm vụ khoa học, thu thập và phân tích dữ liệu, mô phỏng, phát triển sản phẩm, công bố và chia sẻ kết quả nghiên cứu. Đồng thời, yêu cầu các cơ sở giáo dục bảo đảm tính xác thực, minh bạch, khả năng kiểm chứng của kết quả nghiên cứu; tăng cường các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi gian lận, giả mạo dữ liệu hoặc lạm dụng công nghệ.

Đáng chú ý, Thông tư dành một điều riêng quy định về liêm chính học thuật trong môi trường số. Theo đó, các hành vi như sử dụng AI để gian lận trong học tập, đạo văn, giả mạo dữ liệu, nhờ người khác thực hiện nhiệm vụ học tập hoặc không công bố việc sử dụng AI khi có yêu cầu đều được xác định là hành vi vi phạm. Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức và áp dụng các biện pháp phù hợp để phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.

Trong công tác quản trị, Thông tư yêu cầu các cơ sở giáo dục xây dựng hệ thống quản trị số, phát triển mô hình giáo dục số và cơ sở dữ liệu tập trung, phục vụ quản lý tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính, tài sản, chương trình đào tạo, người học, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác. Dữ liệu phải được chuẩn hóa, số hóa, kết nối và chia sẻ với cơ sở dữ liệu ngành giáo dục và các cơ sở dữ liệu quốc gia theo quy định.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục phải phát triển các dịch vụ số phục vụ người học như tuyển sinh, đăng ký học tập, thanh toán trực tuyến, cấp giấy xác nhận điện tử, tư vấn hướng nghiệp, hỗ trợ việc làm, tư vấn tâm lý và trợ lý ảo. Việc cung cấp dịch vụ phải bảo đảm công khai, minh bạch, thuận tiện, lấy người học làm trung tâm và bảo đảm khả năng tiếp cận đối với mọi đối tượng.

Để bảo đảm triển khai hiệu quả, Thông tư quy định các điều kiện về phát triển năng lực số và năng lực trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và người học; phát triển hạ tầng số đồng bộ; xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung; tăng cường quản trị dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; đồng thời yêu cầu các cơ sở giáo dục ban hành quy chế nội bộ về ứng dụng công nghệ, xây dựng chiến lược chuyển đổi số, kế hoạch triển khai trung hạn và hằng năm phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Theo quy định tại Điều 22, Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026. Kể từ thời điểm này, Thông tư số 15/2018/TT-BGDĐT quy định về tổ chức hoạt động, sử dụng thư điện tử và trang thông tin điện tử của các cơ sở giáo dục đại học, các trường cao đẳng sư phạm và Thông tư số 30/2023/TT-BGDĐT quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo trực tuyến đối với giáo dục đại học hết hiệu lực thi hành.

Việc ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về thể chế trong quá trình chuyển đổi số giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; tạo cơ sở để các cơ sở giáo dục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo một cách an toàn, hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.